371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI (-)

371 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülükleri Hesabı (-)

İşletmenin faaliyet dönemi içerisinde ödenen ancak henüz tahakkuk etmeyen veya ilgili döneme ait olmayan vergi ve diğer yasal yükümlülükler için ayrılan bir varlık hesabıdır. Bu hesap, peşin ödenen vergi ve yükümlülüklerin işletme tarafından ilerleyen dönemlerde gider olarak kaydedilmesi amacıyla izlenir.

Niteliği:

1. Tanım:
   • İşletme, döneme ait vergiler ve diğer yasal yükümlülükleri peşin ödemişse, bu ödemeler 371 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülükleri Hesabı aracılığıyla izlenir.
   • Genellikle, vergi ve diğer yükümlülüklerin ödenmesinden önce bu hesap kullanılarak ödemelerin kaydı yapılır.
2. Yasal Dayanak:
   • İşletmelerin peşin ödedikleri vergiler, gelecekte gelir veya gider olarak muhasebeleştirilir.
   • Bu hesap, Vergi Usul Kanunu (VUK) ve muhasebe standartlarına uygun olarak kullanılır.
3. Amacı:
   • Peşin ödenen vergilerin ve diğer yasal yükümlülüklerin doğru şekilde izlenmesi ve muhasebe dönemleri arasında doğru bir şekilde tahakkuk edilmesini sağlamak.
4. Hesabın Yeri:
   • Bilançonun Kısa Vadeli Varlıklar grubunda yer alır ve işletmenin gelecekteki dönemlere ait ödenmiş yükümlülüklerin takibi yapılır.

İşleyişi:

1. Alacak Kayıtları (Artış):
   • İşletme peşin olarak vergi veya diğer yükümlülükleri ödediğinde bu hesap alacaklandırılır.
2. Borç Kayıtları (Azalış):
   • Ödenen vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin tahakkuk etmesi durumunda bu hesap borçlandırılır.

Yevmiye Kayıtları

Örnek 1: Dönem Karı Üzerinden Hesaplanan Vergi ve Yasal Yükümlülüklerin Kaydı

Örnek 2: Geçici verginin ve tevkif suretiyle ödenen vergilerin 371 No.lu hesaba aktarılması Kaydı

Örnek 3: Kurumlar Vergisi Borcunun Kesinleşmesi ve Geçici Verginin Mahsubu

AÇIKLAMALAR

Örnek 1: Dönem Karı Üzerinden Hesaplanan Vergi ve Yasal Yükümlülüklerin Kaydı

Şirket, 2025 yılı sonunda elde ettiği dönem kârı üzerinden 50.000 TL vergi yükümlülüğü hesaplamıştır. Bu işlem, dönem sonunda kurumlar vergisi ve diğer yasal yükümlülükler için karşılık ayrılması gerektiğini gösterir.

• 691 no’lu hesap: Dönem kârı üzerinden hesaplanan vergi giderini yansıtır ve borçlandırılır.
• 370 no’lu hesap: Dönem kârı vergi ve diğer yasal yükümlülükleri için ayrılan karşılıkları pasif bir hesap olarak takip eder ve alacaklandırılır.

Örnek 2: Geçici Verginin ve Tevkif Suretiyle Ödenen Vergilerin 371 No.lu Hesaba Aktarılması Kaydı

Şirket, dönem içerisinde ödediği geçici vergi ve tevkif suretiyle yapılan vergi ödemelerini 193 no’lu "Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar" hesabından alarak, dönem kârına mahsup edilmek üzere 371 no’lu hesaba aktarmıştır.

• 371 no’lu hesap: Peşin ödenen vergilerin geçici bir karşılık olarak takip edildiği hesaptır ve borçlandırılır.
• 193 no’lu hesap: Dönem içinde yapılan peşin vergi ödemelerinin izlendiği hesaptır ve alacaklandırılır.

Örnek 3: Kurumlar Vergisi Borcunun Kesinleşmesi ve Geçici Verginin Mahsubu

Dönem sonunda hesaplanan kurumlar vergisi borcunun (50.000 TL) peşin ödenen vergilerden mahsup edilmesi işlemini ifade eder. Şirketin dönem içinde ödediği vergiler, kesinleşmiş borçtan düşülerek geriye kalan tutar hesaplanır.

• 370 no’lu hesap: Dönem kârı üzerinden hesaplanan vergi ve yasal yükümlülükleri temsil eder ve borçlandırılır.
• 371 no’lu hesap: Peşin ödenen vergilerin mahsup edilen kısmını yansıtır ve alacaklandırılır.