361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI

361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI

Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı ve İşleyişi

Sosyal güvenlik kesintileri, çalışanın sosyal haklarını güvence altına alan bir sistemin temel finansman kaynağını oluşturur. Bu kesintiler işçi ve işverenin ortak katkısıyla sağlanır ve aşağıdaki adımlarla hesaplanır:

1. Brüt Ücretin Belirlenmesi

• Çalışanın brüt ücreti, sosyal güvenlik kesintilerinin temelini oluşturur.
• Brüt ücret, çalışanın işveren tarafından ödenen toplam kazancını ifade eder.

2. Kesinti Kalemleri ve Oranları

Sosyal güvenlik sisteminde yer alan kesinti kalemleri ve oranları şu şekilde sıralanabilir:

1. Sigorta Primi İşçi Payı:

   • Çalışanın brüt ücretinin belirli bir yüzdesi (%14-15 aralığında olabilir) sigorta primi olarak kesilir. %14 kullanılacak.
   • Emeklilik, sağlık hizmetleri ve iş kazası sigortası gibi hakların finansmanı için kullanılır.

2. İşsizlik Sigortası Primi:

   • İşçinin maaşından genellikle %1 oranında kesilir.
   • İşsizlik dönemlerinde gelir desteği sağlamak amacıyla bu fon oluşturulur.

3. Gelir Vergisi Kesintisi:

   • Brüt ücret üzerinden, işçi primi kesintileri düşüldükten sonra, belirli oranlarda gelir vergisi tahsil edilir. Vergilendirme dilimlerine göre oran değişebilir.
   • Gelir vergisi matrahı, sosyal güvenlik primleri düşüldükten sonra hesaplanır.

Güncel Gelir Vergisi Tarifesi (2025):

1. Damga Vergisi:

   • Çalışanın ücretinden alınan ve sabit bir oran (%0.759) ile hesaplanan bir vergidir.

3. İşveren Payı

• İşveren, çalışanın sosyal güvenlik sistemine katkıda bulunmak amacıyla ek prim ödemesi yapar.
• Bu oran genellikle brüt ücretin %20-25'i arasında değişir ve iş kazası sigortası, genel sağlık sigortası gibi kapsamları içerir.

4. Fonlara Aktarım ve Dağıtım

• Kesintiler, ilgili sosyal güvenlik kurumuna (örneğin SGK) işveren tarafından aktarılır.
• Bu ödemeler, emeklilik maaşları, sağlık harcamaları ve sosyal yardımların finansmanında kullanılır.

5. Çalışana Net Ücretin Ödenmesi

• Brüt ücret üzerinden yapılan tüm kesintiler (sigorta primi, gelir vergisi, işsizlik sigortası vb.) düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutar net ücreti oluşturur.

İşleyişteki Denge ve Denetim

• Sosyal güvenlik kesintilerinin doğru hesaplanması ve zamanında yatırılması, hem çalışanların haklarının korunması hem de işverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından önemlidir.
• İlgili kurumlar, düzenli denetimler yaparak işverenlerin sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini kontrol eder.

a) İşçi YŞ'nin Net Ücret Hesaplaması (2025 Asgari Ücret)

İşçi Payı Kesintileri ve Net Ücret:

İşveren Payı Kesintileri (Teşvikli ve 1000 TL Devlet Desteği Dahil)

Pratik Bilgi: Asgari Ücretin Net Tutarı üzerinden Gelir Vergisi, Brüt Tutarı Üzerinden Damga Vergisi İstisna tutulduğu için; Asgari Ücret Yevmiye Kayıtlarında 360 Ödenecek Vergi Ve Fonlar Hesabı Kullanılmayacaktır.

b) Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir Kayıtları

01.02.2025 - Ücret Tahakkuku

25.02.2025 - Vergi Kesintilerinin Ödenmesi (Asgari Ücret Vergi İstisnası Kapsamında Olduğu İçin Bu Kayıt Yapılmayacak)

1000 TL'lik Devlet Desteğinin Primden Düşülmesi ve Gelir Olarak Kaydedilmesi

30.02.20XX - Sigorta Primlerinin Ödenmesi

Asgari Ücretli Çalışan Yemek ve Yol Yardımı:

2025 yılı itibarıyla işverenlerin asgari ücretli çalışanlarına sağladıkları yol ve yemek yardımının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) primleriyle ilgili güncel düzenlemeler şöyledir:

2025 Yılı Yemek ve Yol Yardımı İstisnaları

📌 Yemek Yardımı

• Gelir Vergisi İstisnası: İşyerinde yemek verilmeyen durumlarda, çalışanın her bir çalışma günü için 240 TL'ye kadar olan yemek bedeli gelir vergisinden muaftır. Bu tutara KDV dahil edilmez. KDV oranı %10 olduğu için, günlük toplam yemek yardımı 264 TL olarak hesaplanabilir.
• SGK Prim İstisnası: Eğer yemek yardımı nakit olarak ödenirse, günlük 158 TL'ye kadar olan kısmı SGK primine tabi değildir. Ancak yemek kartı veya kupon şeklinde verilirse ve yalnızca yemek harcamalarında kullanılması şart koşulursa, herhangi bir üst sınır olmadan SGK prim istisnası uygulanabilir.

📌 Yol Yardımı

• Gelir Vergisi İstisnası: Çalışanın iş yerine ulaşımı için işveren tarafından sağlanan toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaca yönelik ödeme araçları ile yapılan yardımlar, günlük 126 TL'ye kadar gelir vergisinden muaftır.
• SGK Prim İstisnası: Yol yardımı toplu taşıma bileti veya kartı ile sağlanıyorsa SGK priminden muaftır. Ancak işverence nakit olarak ödenmesi durumunda, bu ödeme gelir vergisine ve SGK primine tabi olur.

Bu istisnalar 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek olup, yıl içinde herhangi bir değişiklik olmadığı takdirde 31 Aralık 2025 tarihine kadar geçerli olacaktır.

Özetle:

Yemek Yardımı: Nakit ödemelerde, 158 TL'ye kadar olan kısım, tüm istisnalara dahil. 158-240 TL arasında Gelir ve Damga vergisi ödenmez ancak, SGK primleri ödenir. 240 TL + %10 KDV üzerinde Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve SGK primleri ödenir.

Yol Yardımı: Nakit ödemelerde, 126 TL'yi aşan kısım için Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve SGK primleri ödenir. 

a) Net Ücret Hesaplaması (2025 Brüt Ücret: 70.000 TL)

1. İşçi Payı Kesintileri ve Net Ücret:

   BRÜT ÜCRET : 70.000 TL İÇİN...	Hesaplama	Sonuç (TL)
   SGK İşçi Primi	70.000 x 0,14	9.800
   İşsizlik Sigortası İşçi Primi	70.000 x 0,01	700
   Gelir Vergisi Matrahı	70.000 - (9.800 + 700)	59.500
   Gelir Vergisi	59.500 x 0,15	8.925
   Damga Vergisi	70.000 x 0,00759	531,30
   Asgari Ücret İstisnası Gelir Vergisi Tutarı	8.925 - 3.315,70 (Asgari Ücret İstisnası)	5.609,30
   Asgari Ücret İstisnası Damga Vergisi Tutarı	531,30 - 197,38 (Asgari Ücret İstisnası)	333,92
   Kesintiler Toplamı	9.800 + 700 + 5.609,30 + 333,92	16.443,22
   Net Ücret	70.000 - 16.443,22	53.556,78

   İşveren Payı Kesintileri ve İşverene Maliyeti:

   	Hesaplama	Sonuç (TL)
   SGK İşveren Primi	70.000 x 0,2075	14.525
   SGK İşveren Primi (Teşvikli)	70.000 x 0,1575	11.025
   İşsizlik Sigortası İşveren Primi	70.000 x 0,02	1.400
   İşverene Maliyeti (Teşvikli)	70.000 + 11.025 + 1.400	82.425

b) Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir Kayıtları

01.02.2025 - Ücret Tahakkuku

25.02.2025 - Vergi Kesintilerinin Ödenmesi

30.02.2025 - Sigorta Primlerinin Ödenmesi