373 MALİYET GİDERLERİ KARŞILIĞI HESABI

373 Maliyet Giderleri Karşılığı Hesabı

İşletmenin gelecekte ortaya çıkması muhtemel maliyetlere ilişkin yükümlülükleri için ayrılan tutarların izlendiği bir pasif hesap türüdür. Bu hesap, genellikle belirli bir döneme ait olup henüz kesinleşmemiş veya faturası gelmemiş olan giderlere karşılık ayırmak için kullanılır.

Niteliği:

1. Tanım:
   • İşletmenin, döneme ait ancak henüz kesinleşmemiş maliyet giderlerini karşılamak üzere ayırdığı tutarları içerir.
   • Örneğin, henüz faturası gelmemiş ancak gelecek olan elektrik, doğalgaz gibi giderler için karşılık ayrılması bu hesaba örnek teşkil eder.
2. Yasal Dayanak:
   • Muhasebe standartlarına (örneğin TMS 37 - Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar) uygun olarak, işletme döneme ait tüm gider ve yükümlülüklerini tahakkuk esasına göre kaydetmelidir.
3. Amacı:
   • Henüz kesinleşmemiş maliyetlerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesini sağlamak,
   • İşletmenin mali tablolarında doğru ve güvenilir bilgi sunmak.
4. Hesabın Yeri:
   • Bilançonun Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar grubunda yer alır.

İşleyişi:

1. Alacak Kayıtları (Artış):
   • Döneme ait olduğu tespit edilen ancak henüz kesinleşmemiş maliyet giderleri için karşılık ayrıldığında 373 Maliyet Giderleri Karşılığı Hesabı alacaklandırılır.
2. Borç Kayıtları (Azalış):
   • Gider kesinleşip ödendiğinde veya karşılık iptal edildiğinde bu hesap borçlandırılır.

Yevmiye Kayıtları

Örnek 1: Elektrik Faturası Karşılığının Ayrılması

Şirket, 2025 yılı Aralık ayına ait henüz faturası gelmemiş olan elektrik giderini 15.000 TL olarak tahmin etmiş ve karşılık ayırmıştır.

Örnek 2: Elektrik Faturasının Gelmesi ve Ödenmesi

Elektrik faturası Ocak 2026'da gelmiş ve tutar 14.000 TL olarak kesinleşmiştir. Fatura ödendiğinde yapılacak kayıt:

Örnek 3: Karşılık Fazlasının İptali

Tahmin edilen karşılık, gerçekleşen tutarı aştığı için kalan 1.000 TL'nin iptal edilmesi gerekir.

Açıklamalar

1. Maliyet Karşılığı Ayrılması:
   • Henüz faturası gelmemiş ancak döneme ait olduğu bilinen giderler için karşılık ayrılır.
2. Karşılığın Kullanılması:
   • Fatura geldiğinde ve ödendiğinde, karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılır.
3. Fazla Karşılığın İptali:
   • Gerçekleşen tutar karşılık tutarından düşükse, fazla ayrılan karşılık 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabına aktarılır.