245 BAĞLI ORTAKLIKLAR HESABI

245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı

1. Niteliği:

245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı, işletmenin doğrudan ya da dolaylı olarak %50 oranından fazla sermaye veya oy hakkına sahip ya da en az bu oranda yönetim çoğunluğunu seçme hakkına sahip olduğu iştiraklerin, sermaye paylarının izlendiği hesaptır. Bu hesap, işletmenin bağlı ortaklık olarak kabul edilen diğer şirketlerin hisselerini ve ortaklık paylarını takip ettiği hesaptır.

2. İşleyişi:

• Bağlı ortaklık için sermaye taahhüdünde bulunulduğunda ya da hisse senedi alındığında, bu hesaba borç kaydedilir.
• Ortaklık payları elden çıkarıldığında ise, bu hesaba alacak kaydedilir.

3. Örnek:

Z işletmesi, 17.08.2025 tarihinde YYY Anonim Şirketi’nin çıkardığı %60’lık sermaye payını temsil eden 4.800.000,00 TL değerinde hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. (A-003 No.lu dekont). Bankada 5.000.000 TL olduğu varsayılmıştır.

Yevmiye kaydı:

Açıklama:

17.08.2025 tarihinde YYY Anonim Şirketi’nin %60 sermaye payını temsil eden hisse senetleri banka aracılığıyla satın alınmıştır. Bu işlem, 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı’na borçlanarak kaydedilmiştir.

Örnek:

1. X işletmesi 15.02.20XX tarihinde Şeker Anonim Şirketi’nin çıkardığı % 8’lik sermaye payı ve oy hakkını temsil eden 800.000,00 TL değerinde hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. (A-001 No.lu dekont). Bankada 10.000.000 TL para olduğu varsayılmıştır.
2. X işletmesi 22.04.20XX tarihinde Şeker Anonim Şirketi’nin çıkardığı hisse senetlerinden , % 25’ lik sermaye payı ve oy hakkını temsil eden 2.500.000,00 TL değerinde hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır.  Böylece Şeker Anonim Şirketi’ den alınan hisse senetlerinin oranı % 33 seviyesine çıkmıştır. (A-002 No.lu dekont)
3. X işletmesi 17.08.20XX tarihinde Şeker Anonim Şirketi’nin çıkardığı % 18’ lik sermaye payı ve oy hakkını temsil eden 1.800.000,00 TL değerinde hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Böylece Şeker Anonim Şirketi’ den alınan hisse senetlerinin oranı % 51 seviyesine çıkmıştır. (A-003 No.lu dekont)

İstenen: Yukarıda aynı işletmeye ait hisse senedi alımı ile ilgili yevmiye defteri ve defterikebir kayıtlarını yapınız. (Komisyon dikkate alınmamıştır.)

Çözüm:

a) 15.02.20XX – Şeker Anonim Şirketi’nin %8’lik sermaye payı satın alınması

b) 22.04.20XX – Şeker Anonim Şirketi’nin %25’lik sermaye payı satın alınması

c) 17.08.20XX – Şeker Anonim Şirketi’nin %18’lik sermaye payı satın alınması