301 FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR HESABI

301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı

Niteliği:

📌 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı, işletmelerin finansal kiralama (leasing) yoluyla edindiği varlıklara ilişkin borçlarını takip etmek için kullanılan bir kısa vadeli yabancı kaynaklar hesabıdır.

• 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı, bir yıldan kısa vadeli borçları izlemek için kullanılır.
• Uzun vadeli finansal kiralama borçları ise 401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı'nda takip edilir.
• Her yıl ödenmesi gereken taksitler, 401’den 301’e aktarılır ve ödeme yapıldıkça borç kapatılır.

İşleyişi:

1. Finansal kiralama ile bir varlık edinildiğinde:
   • Varlığın maliyeti 260 Haklar Hesabı’na borç kaydedilir.
   • 401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı alacaklandırılır.
2. Cari yılda ödenmesi gereken taksitler, 401’den 301’e aktarılır:
   • 401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı borçlandırılır.
   • 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı alacaklandırılır.
3. Ödeme yapıldığında:
   • 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı borçlandırılır (borç azalır).
   • Ödeme genellikle 102 Bankalar veya 100 Kasa Hesabı’ndan yapıldığı için ilgili hesap alacaklandırılır.
   • Faiz ve diğer finansman giderleri 780 Finansman Giderleri Hesabı’na kaydedilir.

6361 SAYILI FİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG, FİNANSMAN VE TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİ KANUNU’NUN 3. MADDESİ Ç FIKRASINA GÖRE:

ç) Finansal kiralama: Bir finansal kiralama sözleşmesine dayalı olmak koşuluyla, bu Kanun veya ilgili mevzuatı uyarınca yetkilendirilen kiralayan tarafından finansman sağlamaya yönelik olarak bir malın mülkiyetinin kira süreci sonunda kiracıya devredilmesi; kiracıya kira süreci sonunda malın rayiç bedelinden düşük bir bedelle satın alma hakkı tanınması; kiralama süresinin malın ekonomik ömrünün yüzde sekseninden daha büyük bir bölümünü kapsaması veya finansal kiralama sözleşmesine göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerlerinin toplamının malın rayiç bedelinin yüzde doksanından daha büyük bir değeri oluşturması hallerinden herhangi birini sağlayan kiralama işlemini ifade eder.

Finansal kiralamada KDV oranı, sözleşme tarihindeki KDV oranıdır. Daha sonra KDV oranında değişiklik olması halinde sözleşmedeki KDV oranında bir değişiklik olmaz. Sözleşme tarihindeki KDV oranı geçerlidir. (KDVKUGT III-A2.2)

1 Seri No.’lu Tek Düzen Hesap Planı Tebliğine göre Finansal Kiralamada Kullanılan Hesaplar:

• 260 Haklar: Ana Para
• 301 Kiralama İşlemlerinden Finansal Borçlar: 1. Yıl Ana Para + Faiz
• 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri: 1. Yıl Faizi
• 401 Kiralama İşlemlerinden Finansal Borçlar: Ertesi yıllar Ana Para + Faiz
• 402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri: Ertesi Yıllar Faiz

Örnek Yevmiye Kayıtları

XYZ A.Ş. leasing firmasıyla sabit kıymet leasing anlaşması yapmış ve 4 yıllık ödeme planı hazırlanmıştır. KDV oranı %1 olarak belirlenmiştir.

1. YIL MUHASEBE KAYITLARI

1. YIL FAİZ GİDERİ MUHASEBE KAYDI

1. YIL SONUNDA YAPILACAK MUHASEBE KAYDI

2. YIL MUHASEBE KAYITLARI

2. YIL FAİZ GİDERİ MUHASEBE KAYDI

2. YIL SONUNDA YAPILACAK MUHASEBE KAYDI

3. YIL MUHASEBE KAYITLARI

3. YIL FAİZ GİDERİ MUHASEBE KAYDI

3. YIL SONUNDA YAPILACAK MUHASEBE KAYDI

4. YIL MUHASEBE KAYITLARI

4. YIL FAİZ GİDERİ MUHASEBE KAYDI

4. YILDA DEMİRBAŞIN DEVRİ MUHASEBE KAYDI