540 YASAL YEDEKLER HESABI

540 Yasal Yedekler Hesabı

İşletmelerin Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve diğer yasal düzenlemeler gereği ayırmak zorunda oldukları yedek akçelerin izlendiği bir hesaptır. Bu hesap, özkaynaklar grubuna dahil bir hesaptır ve işletmenin finansal güvenliğini artırmayı hedefler.

Niteliği:

1. Yasal Dayanak:
   • Türk Ticaret Kanunu (TTK), anonim şirketlerin yıllık net kârlarından belirli oranlarda yedek akçe ayırmalarını zorunlu kılar.
   • TTK’nın 519. maddesine göre:
     • Yıllık net kârın %5’i, ödenmiş sermayenin %20’sine ulaşana kadar genel yedek akçe olarak ayrılır.
     • Daha sonra, dağıtılacak temettülerin %5’ini aşan kısmının %10’u yasal yedeklere eklenir.
2. Amacı:
   • Şirketin finansal dayanıklılığını artırmak,
   • Gelecekteki olası zararları karşılamak,
   • Şirketin sürekliliğini sağlamaktır.
3. Hesabın Yeri:
   • Özkaynaklar grubunda yer alır ve dönem sonunda bakiyesi kapatılmaz, birikimli olarak taşınır.

İşleyişi:

1. Alacak Kayıtları (Artış):
   • Dönem kârından veya diğer hesaplardan (örneğin hisse senedi iptal kârları gibi) yasal yedeklere aktarımlar yapılır. Bu durumda 540 Yasal Yedekler Hesabı alacaklandırılır.
2. Borç Kayıtları (Azalış):
   • Yasal yedeklerin kullanılması veya sermayeye eklenmesi durumunda borçlandırılır.

Yevmiye Kayıtları

Örnek:

Şirketin dönem net kârı 200.000 TL'dir. TTK’ya göre ayrılması gereken yasal yedek oranı %5'tir.

• Ayrılacak yedek: 200.000 × 0,05 = 10.000 TL

Yasal Yedek Ayrılması

Yasal Yedeklerin Sermayeye Eklenmesi

Daha sonra, şirket bu yedekleri sermayeye aktarmaya karar vermiştir.

Zararda Yedeklerin Kullanılması

Şirketin bir sonraki dönemde 8.000 TL zarar ettiğini ve bu zararı yedeklerden karşılamaya karar verdiğini varsayalım.

Açıklamalar

1. Yasal Yedeklerin Ayrılması:
   • Şirket, dönem kârından yasal yedek ayırarak, özkaynaklarını güçlendirmiştir.
2. Sermayeye Eklenmesi:
   • Yasal yedekler sermayeye eklenmiş ve 540 hesaptaki tutar, 501 Ödenmiş Sermaye hesabına aktarılmıştır.
3. Zararların Karşılanması:
   • Şirket, zararını yasal yedeklerden karşılamış ve bu işlemle 540 hesap borçlandırılmıştır.