118 DİĞER MENKUL KIYMETLER HESABI

118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı

Niteliği ve İşleyişi:

Türk muhasebe sisteminde menkul kıymetlerin kaydedildiği bir hesap grubudur. Bu hesap, işletmenin alım satım amacıyla elinde bulundurduğu ancak kamu kesimi tahvilleri veya işletmenin esas faaliyet konusuyla doğrudan ilişkili olmayan menkul kıymetleri kapsar. Genellikle hisse senetleri, tahviller, bonolar ve diğer finansal araçlar gibi yatırım araçları bu hesap altında izlenir.

Bu hesap, işletmenin finansal varlıklarını değerleme, alım satım ve muhasebeleştirme işlemleri için kullanılır. Bu menkul kıymetlerin serbest işlem gören, hisse senetleri veya tahviller gibi finansal araçlar olması, muhasebe kayıtlarında bu hesapla ilişkilendirilmesini sağlar.

Hesap Özellikleri:

1. Yatırım Amaçlı Varlıklar: İşletmenin uzun vadeli yatırım amacıyla almış olduğu ve finansal portföyünde bulunan menkul kıymetler, 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı altında kaydedilir.
2. Likidite ve Risk Yönetimi: Bu tür menkul kıymetler genellikle kısa vadeli ve yüksek likiditeye sahip olsa da, yatırımcılar için finansal getiri sağlamak amacıyla alınır. Amaç, sermaye kazancı veya faiz gelirleri elde etmektir.
3. Değerleme: Yatırım menkul kıymetleri, tarihsel maliyet yöntemi veya gerçekleşen piyasa değeri üzerinden değerlendirilebilir. Ancak, gerçekleşen piyasa değeri üzerinden değerleme yapılması yaygın bir uygulamadır.

Hesapla İlgili Önemli Bilgiler:

• Kısa Vadeli ve Uzun Vadeli Menkul Kıymetler: Bu hesap, sadece kısa vadeli menkul kıymetler için kullanılmaz; aynı zamanda uzun vadeli menkul kıymetler de bu hesap altında izlenebilir.
• İzleme Süresi: Bu tür menkul kıymetler genellikle likidite sağlayacak şekilde kısa vadeli yatırım araçlarıdır, ancak bazen uzun vadeli olurlar.

118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabının Kullanım Alanları:

1. Hisse Senetleri: İlgili şirketlerin hisse senetleri alınarak portföyde tutulabilir.
2. Tahviller ve Bonolar: Devlet veya özel sektör tarafından çıkarılan tahviller ve bonolar.
3. Yatırım Fonları: İşletmeler, yatırım fonlarına katılarak gelir elde etmeyi amaçlayabilirler.

Yevmiye Kayıtları Örnekleri:

Örnek 1: Hisse Senedi Alımı:

Bir işletme, 5.000 TL nominal değerinde bir hisse senedini 4.800 TL'ye satın almıştır.

Yevmiye Kaydı:

Açıklama:

Hisse senedi alımı yapıldığında 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı borçlandırılır, ödeme ise 100 Kasa Hesabı üzerinden yapılır.

Örnek 2: Menkul Kıymet Satışı (Hisse Senedi):

İşletme, elinde bulundurduğu hisse senedini 5.200 TL'ye satmıştır. Satış fiyatı, nominal değerin üstündedir.

Yevmiye Kaydı:

Açıklama:

Hisse senedi satışı sonucu elde edilen gelir 100 Kasa Hesabı üzerinden alınır. 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı'ndan nominal değer düşülür ve 64 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı'na satıştan elde edilen kar kaydedilir.

Örnek 3: Menkul Kıymet Faiz Geliri:

Bir işletme, bond (tahvil) satın almış ve tahvilin 6.000 TL faiz gelirini almıştır.

Yevmiye Kaydı:

Açıklama:

Faiz geliri elde edildiğinde, 100 Kasa Hesabı alacaklandırılır ve faiz geliri 64 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı'na kaydedilir.

Değerleme ve Kar/Zarar:

118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı’na kaydedilen menkul kıymetlerin değeri zamanla değişebilir. Bu nedenle, her dönem sonu değerleme farkları hesaplanarak, menkul kıymetlerin piyasa değerine göre yeniden değerleme yapılabilir. Değerleme farkları, işletmenin gelir tablosunda kar veya zarar olarak izlenir.

Değerleme Farkı Kayıtları: Eğer menkul kıymetlerin piyasa değeri artmışsa, kar kaydedilir, düşmüşse zarar kaydedilir.

Örnek:

• Piyasa Değeri Artışı: 1.000 TL
• Piyasa Değeri Düşüşü: 500 TL