157 DİĞER STOKLAR HESABI

157 Diğer Stoklar Hesabı

a) Niteliği:

157 Diğer Stoklar Hesabı, ticari mallar, yarı mamuller gibi işletme faaliyetlerine doğrudan etki eden ve satılmak üzere veya başka bir şekilde kullanılmak amacıyla elde tutulan stokları izlemek için kullanılan bir hesap türüdür. Ancak, bu hesap üzerinden izlenen stoklar, işletmenin ticari faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olmayan, genellikle bir defterkeber hesabı açılarak izlenen stoklar dışındaki diğer stokları kapsar.

Örneğin:

• Yarı mamuller (tamamlanmış olmasına rağmen, nihai ürün haline gelmesi için başka işlemler yapılması gereken mallar),
• Ticari mallar (yeniden satılmak üzere alınan, nihai ürüne dönüşmeden satılabilen mallar),
• Diğer stok türleri (istisnai durumlar gibi).

b) İşleyişi:

1. Stokların Elde Edilmesi:
   • 157 Diğer Stoklar Hesabı, bu tür stoklar işletmeye alındığında, maliyet bedeli üzerinden borçlanır. Yani, işletme bu tür stokları satın aldığında, alış maliyetine kaydedilir.

   Örnek: Ticari mallar veya yarı mamuller alındığında bu hesap borçlanır, karşılığında genellikle ticari mal veya alacak hesapları alacaklandırılır.

2. Stokların Elden Çıkarılması:
   • Bu tür stoklar elden çıkarıldığında, yine maliyet bedeli üzerinden alacaklandırılır ve hesap kapatılır.

   Örnek: Satılan veya tüketilen stoklar bu hesap alacaklandırılarak kapatılır.

3. Kar veya Zarar Kaydı:
   • Eğer stok elden çıkarıldığında kar elde edilmişse, elde edilen kar, 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı’na yazılır. Stok satışından elde edilen kar ve zarar, bu şekilde kaydedilir.
4. Değer Düşüklüğü:
   • Eğer stoklarda değer düşüklüğü meydana gelirse, düşüş maliyeti düşen kısmı başka bir hesaba (örneğin, “157.02 Değer Düşen Stoklar” gibi) aktarılır ve değer kaybı yansıtılır.
   • Değer kaybı olduğunda 157 Diğer Stoklar Hesabı'nın borcuna kaydedilir ve düşen stoklar ilgili hesaplara aktarılarak değeri düşen malların izlenmesi sağlanır.
5. Elde Edilen Gelir ve Karlar:
   • Eğer yapılan satışlardan kar elde edilirse, bu kar 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı’na kaydedilir. Satış işlemi sonrasında elde edilen gelir, ilgili banka hesabına aktarılır.
6. Komisyonla Satış:
   • Komisyonla yapılan satışlarda, komisyoncuya gönderilen malların satış işlemi de bu hesap üzerinden takip edilir. Komisyon gelirleri ve giderleri kaydedilir.

Özetle:

157 Diğer Stoklar Hesabı, ticari mallar ve yarı mamuller gibi işletmenin ticari faaliyetleriyle doğrudan ilgili olmayan ama yine de bir şekilde işletme tarafından izlenen ve kullanılan stokların takip edildiği bir hesap türüdür. Bu stoklar elde alındığında maliyet bedeli ile borçlandırılır ve elden çıkarıldığında alacaklandırılarak kapatılır. Elde edilen karlar, 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı’na yazılır.

Örnek:
1. 10.12.2024 tarihinde, satılmak üzere Kayseri’deki komisyoncu Yusuf ELÇİ’ ye 300.000 TL’lik ticari
mal gönderilmiştir.

2. 15.12.2024 tarihinde, stokta bulunan malların100.000 TL’lik kısmında değer düşüklüğü meydana
gelmiştir.

3. 18.12.2024 tarihinde, değer düşüklüğü belirlenen 100.000 TL’lik ticari mallar 60.000 TL + %20
KDV’ye peşin satılmıştır.

4. 20.12.2024 tarihinde, komisyoncuya gönderilen 300.000 TL’lik ticari malların, 400.000 TL + %20
KDV’ye satıldığı ve satış bedelinin işletmenin bankadaki hesabına, 20.000 TL komisyon düşülerek
yatırıldığı öğrenilmiştir.

İstenen:

a) 10.12.2024 tarihindeki yevmiye defteri ve defterikebir kaydını yapınız.
b) 15.12.2024 tarihindeki yevmiye defteri ve defterikebir kaydını yapınız.
c) 18.12.2024 tarihindeki yevmiye defteri ve defterikebir kaydını yapınız.
d) 20.12.2024 tarihindeki yevmiye defteri ve defterikebir kaydını yapınız.

a) 10.12.2024 Tarihindeki Yevmiye Kaydı

Açıklama:

• Satılmak üzere komisyoncuya mal gönderilmesi işlemi kaydedilmiştir.
• Gönderilen mallar, ilgili stok hesaplarına işlenmiş, ticari mallar hesabından düşülmüştür.

b) 15.12.2024 Tarihindeki Yevmiye Kaydı

Açıklama:

• Değeri düşen malların ilgili hesaplarına aktarılması işlemi kaydedilmiştir.
• Ticari mallar hesabından düşülen mallar, değer düşüşü nedeniyle 157.02 Değer Düşen Stoklar hesabına aktarılmıştır.

c) 18.12.2024 Tarihindeki Yevmiye Kaydı (Değer Düşen Malların Satışı)

Açıklama:

• Değeri düşen malların zararına satışı yapılmıştır.
• Kasa hesabına tahsil edilen tutar kaydedilmiş, değer düşüşü olan mallar 157.02 Değer Düşen Stoklar hesabından çıkartılarak zarar kaydı yapılmıştır.
• Satışa konu olan işlemde hesaplanan %20 KDV de kaydedilmiştir.

d) 20.12.2024 Tarihindeki Yevmiye Kaydı (Komisyoncuya Gönderilen Malların Satışı)

Açıklama:

• Komisyoncuya gönderilen malların satışı gerçekleştirilmiştir.
• Satış bedeli banka hesabına tahsil edilmiştir.
• Komisyon gideri kaydedilmiş olup, komisyoncuya gönderilen malların satışından elde edilen gelir de "Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı"na kaydedilmiştir.
• %20 KDV hesaplanarak kaydedilmiştir.

Özet:

1. 10.12.2024: Komisyoncuya 300.000 TL’lik ticari mal gönderildi.
2. 15.12.2024: 100.000 TL değerindeki malların değeri düştü ve bu tutar ilgili hesaba aktarıldı.
3. 18.12.2024: Değeri düşen mallar satıldı, satış bedeli kasaya yatırıldı, zarar kaydedildi.
4. 20.12.2024: Komisyoncuya gönderilen mallar satıldı, komisyon düşüldü, kalan tutar bankaya yatırıldı.