111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI

Bu formu bitirebilmek için tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.

111 - Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabı

Niteliği:

111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabı, işletmenin özel sektör kuruluşlarından satın aldığı tahvil, senet ve bonolar gibi menkul kıymetlerin izlendiği bir varlık hesabıdır. Bu hesap, aktif karakterli bir hesap olup bilançonun dönen varlıklar grubu içerisinde yer alır.

Hesap, işletmenin nakit fazlasını değerlendirmek veya yatırım amaçlı olarak özel sektöre ait menkul kıymetlere yaptığı yatırımların muhasebeleştirilmesi için kullanılır.

İşleyişi:
  • Borç Tarafı:
    İşletme, özel sektör tahvilleri, senetleri veya bonolarını satın aldığında alış bedeli bu hesabın borcuna kaydedilir. Ancak, satın alma sırasında ödenen komisyon gibi giderler 653 Komisyon Giderleri Hesabında izlenir.
  • Alacak Tarafı:
    İşletme, bu menkul kıymetleri elden çıkardığında veya vadesi geldiğinde tahsilat yaptığında, elden çıkarılan kısmın alış bedeli bu hesabın alacağına kaydedilir.
  • Bakiye:
    Hesapta dönem sonunda bakiye varsa, işletmenin elinde tuttuğu özel kesim tahvil, senet ve bonolarının alış bedeli toplamını gösterir.

Örnek İşlemler:

Örnek 1: Tahvil Satın Alımı

Bir işletme, nominal değeri 100.000 TL olan bir özel sektör tahvilini %95 oranından (iskontolu olarak) satın almış ve 2.000 TL komisyon ödemiştir. Tahvillerin toplam maliyeti:
(100.000 TL × %95) = 95.000 TL

Komisyon ise 653 Komisyon Giderleri Hesabında izlenir.

Muhasebe Kaydı:

Tarih Hesap Kodu Hesap Adı Borç (TL) Alacak (TL)
... 111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 95.000
... 653 Komisyon Giderleri 2.000
... 102 Bankalar 97.000
Örnek 2: Tahvilin Elden Çıkarılması

İşletme, yukarıdaki tahvilleri 105.000 TL’ye satmış ve 1.000 TL komisyon ödemiştir. Net satış tutarı:
105.000 TL - 1.000 TL = 104.000 TL

Komisyon yine 653 Komisyon Giderleri Hesabında izlenir.

Muhasebe Kaydı:

Tarih Hesap Kodu Hesap Adı Borç (TL) Alacak (TL)
... 102 Bankalar 104.000
... 653 Komisyon Giderleri 1.000
... 111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 95.000
... 642 Faiz Gelirleri 10.000

Önemli Hususlar:

  • Faiz Geliri:
    Özel sektör tahvilleri veya senetlerinden elde edilen faiz gelirleri, tahsil edildikçe 642 Faiz Gelirleri Hesabına kaydedilir.
  • Değer Düşüklüğü:
    Dönem sonunda, özel sektör tahvillerinin piyasa değerinde önemli bir düşüş varsa, 654 Karşılık Giderleri Hesabına gider yazılarak 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı kullanılabilir.
  • Komisyon Giderlerinin Ayrı Takibi:
    653 Komisyon Giderleri Hesabı kullanılarak, alım-satım işlemlerindeki komisyonların detaylı takibi sağlanabilir. Bu yöntem, finansal raporlamada şeffaflık sağlar.
Vergisel ve Muhasebe Standartlarına Uygunluk:
  • İşlemler, TMS 39 (Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçüm) veya TFRS 9 (Finansal Araçlar) standartlarına uygun olarak muhasebeleştirilmelidir.
  • Komisyon giderlerinin 653 Komisyon Giderleri Hesabında izlenmesi, işletmenin finansal tablolarının daha detaylı raporlanmasına olanak tanır.

Bir Cevap Yazın